Poprawne przygotowanie pliku to jeden z kluczowych elementów pracy z laserem CO₂. Nawet najlepsze parametry, idealna optyka i dobrze dobrany materiał nie uratują projektu, jeśli plik wektorowy lub bitmapowy został przygotowany nieprawidłowo. Źle ustawione linie, błędne grubości, nachodzące na siebie ścieżki czy niewłaściwe formaty mogą prowadzić do przypaleń, nieprecyzyjnego cięcia, przesunięć, a także nawet uszkodzenia detalu.
W tym przewodniku wyjaśniam krok po kroku, jak przygotować plik do cięcia i grawerowania laserem, aby uniknąć problemów i uzyskać perfekcyjny efekt.
W jakim programie przygotować plik?
Do przygotowania plików pod laser wykorzystuje się najczęściej programy wektorowe:
- CorelDRAW
- Adobe Illustrator
- Inkscape (darmowy)
- LightBurn (bezpośrednio do obsługi laserów)
Laser najlepiej „czyta” pliki wektorowe, ponieważ linie cięcia stają się rzeczywistymi ścieżkami maszyny.
1. Wybór właściwego formatu pliku
Najczęściej akceptowane formaty:
- SVG
- DXF
- AI
- CDR
- PDF (z krzywymi)
- LBRN / LBRN2 (dla LightBurn)
Unikaj JPG, PNG jako głównego formatu do cięcia — ponieważ nadają się wyłącznie do grawerowania bitmapowego.
2. Używaj wektorów do cięcia, bitmap do grawerowania
Cięcie = linie wektorowe
Laser porusza się wzdłuż ścieżki, dlatego każda linia cięcia musi być:
- jednowarstwowa,
- bez podwójnych konturów,
- bez wypełnienia, tylko obrys,
- zamknięta (żeby laser nie „uciekał” poza obrys).
Grawerowanie = bitmapy lub wektory wypełnione
Laser wypełnia powierzchnię, generując odcienie poprzez zmianę mocy, a także prędkości.
3. Kolory linii i ich znaczenie
Standardowe ustawienia (mogą się różnić między producentami):
- Czerwony (RGB 255,0,0) – cięcie
- Niebieski – grawerowanie liniowe
- Czarny – grawerowanie wypełnieniem
- Zielony – znaczniki pomocnicze
To pozwala przypisać do każdej grupy inne parametry mocy, a także prędkości.
Uwaga: Kolory muszą być w trybie RGB, nie CMYK — ponieważ laser ich nie odczyta.
4. Grubość linii – dlaczego to kluczowe
Dla cięcia ustaw:
➡ 0,001 mm (CorelDRAW) lub Hairline
Każda grubsza linia zostanie potraktowana jako powierzchnia do grawerowania, co dodatkowo może zepsuć projekt.
5. Skala i jednostki
Upewnij się, że plik do cięcia jest zapisany w mm, nie w calach.
Zdarza się, że pliki z Illustratora czy DXF otwierają się w LightBurn przeskalowane nawet o 400%.
Przed zapisem:
- sprawdź wielkości w milimetrach,
- unifikuj jednostki dokumentu,
- usuń marginesy, a także zbędne obszary robocze.
6. Usuń podwójne linie i nachodzące na siebie ścieżki
To jeden z najczęstszych błędów.
Podwójna linia = laser przejdzie dwa razy = krawędź będzie brązowa, a także zwęglona.
W Inkscape i Illustratorze użyj:
- Path → Combine / Unite
- Path → Simplify
- narzędzia „łącz ścieżki”
- narzędzia „usuń duplikaty”
W LightBurn masz idealną funkcję:
Edit → Delete Duplicates
7. Zamykaj ścieżki
Bardzo ważne przy cięciu.
Ścieżki otwarte powodują:
- przerwy w cięciu,
- przesunięcia i niedoskonałości,
- problemy z kolejnością ruchu głowicy.
Zamknij obrys, łącząc węzły.
8. Ustaw kolejność cięcia
Najpierw grawerowanie → potem cięcie.
Jeśli laser najpierw wytnie kształt, materiał może się przesunąć i grawer będzie krzywo.
Kolejność warstw:
- grawerowanie wypełnienia
- grawerowanie linii
- znaczniki
- cięcia wewnętrzne (otwory)
- cięcie zewnętrzne
9. Bezpieczeństwo: bez luźnych obiektów i ukrytych warstw
Sprawdź:
- czy nie ma ukrytych elementów poza obszarem roboczym,
- czy nie zostawiłeś punktów, kropek, artefaktów,
- czy wszystko znajduje się w maksymalnym obszarze pracy lasera.
Każda zbędna kropka może być dodatkowo potraktowana jako impuls lasera na materiale.
10. Testuj parametry na małym fragmencie
Każde drewno, akryl, sklejka i MDF reagują inaczej.
Przed właściwym cięciem wykonaj dodatkowo:
- linię testową,
- kwadrat 10 × 10 mm,
- próbkę grawerowania.
Pozwoli to dobrać idealną moc, a także prędkość.
Podsumowanie
Dobrze przygotowany plik do cięcia to podstawa udanego cięcia, a także grawerowania laserowego. Prawidłowe kolory, linie, skala, zamknięte ścieżki i usunięcie duplikatów zapewnią czyste, precyzyjne i dodatkowo szybkie wykonanie projektu. Każdy laser pracuje inaczej, ale zasady przygotowania plików są wspólne – stosując je konsekwentnie, unikniesz wielu problemów i błędów.
